Το ΚΚΕ δεν είναι σεχταριστικό κόμμα! του Βασίλη Λιόση

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Παρασκευή, 28 Δεκεμβρίου 2018 13:48 Συντάκτης:

 

Κάνουμε με γενναίο τρόπο την αυτοκριτική μας για τα όσα έχουμε γράψει κατά καιρούς. Παίρνουμε πίσω ό,τι έχουμε πει. Το ΚΚΕ όχι μόνο δεν είναι σεχταριστικό, αλλά κάνει θαρραλέα μετωπικά ανοίγματα στην πολιτική του που δεν έχουν προηγούμενο. Απόδειξη η πρόσφατη εκδήλωση όπου παρουσιάστηκε το νέο δοκίμιο ιστορίας του ΚΚΕ στην οποία παρευρέθηκε ο Γιάννης Μηλιός (είχε προηγηθεί εμφάνισή του στο φεστιβάλ της ΚΝΕ, στην εκδήλωσή του ΚΚΕ για τη συλλεκτική έκδοση για τα 100χρονα και στην τιμητική εκδήλωση του ΚΚΕ για τον Θάνο Μικρούτσικο).

Ο Μηλιός που καθόταν στην πρώτη σειρά πλαισιωνόταν από μέλη του Π.Γ.: τον Μάκη Παπαδόπουλο, τον Νίκο Σοφιανό, τον Δημήτρη Κουτσούμπα αλλά και τη Λιάνα Κανέλλη. Μάλιστα αν σκεφτεί κανείς ότι η Κανέλλη εκθείασε πριν από καιρό τον εθνικιστή στρατηγό και διοργανωτή των πρώτων συλλαλητηρίων για τη Μακεδονία, Φράγκο Φραγκούλη, λέγοντας πως «ελάχιστοι άνθρωποι τους αναγνωρίζεται ότι είναι ικανοί, αφοσιωμένοι και έντιμοι πατριώτες» και τον χαρακτήρισε ως «μούσα του ελληνικού λαού»[1], ε, τότε όλοι κατανοούμε πως το κοινωνικό Μέτωπο αρχίζει και παίρνει σάρκα και οστά. Η εργατική τάξη πλησιάζει μικροαστούς (όχι με την έννοια της ταξικής καταγωγής αλλά με την έννοια της ιδεολογικής τοποθέτησης) διανοούμενους και μακεδονομάχους στρατηγούς κι έτσι αργά αλλά σταθερά ο στόχος του σοσιαλισμού-κομμουνισμού αχνοφαίνεται στον ορίζοντα.

            Διακρίνεται κάποιος τόνος ειρωνείας στις παραπάνω γραμμές; Όχι. Πικρό χιούμορ είναι που απορρέει από την πορεία των τελευταίων ετών ενός ιστορικού κόμματος και από το γεγονός ότι όσοι είχαμε επισημάνει αυτή την πορεία εδώ και καιρό, εκδιωχθήκαμε, λοιδορηθήκαμε, απαξιωθήκαμε. Ας προσπαθήσουμε να βάλουμε σε μία τάξη τις σκέψεις μας.

            Τι εστί Γιάννης Μηλιός; Πρόκειται για ένα έναν άνθρωπο, πολιτικά και ιδεολογικά ενταγμένο στον ευρωκομμουνισμό, που για τριάντα περίπου χρόνια επιτιθόταν λυσσωδώς στην πολιτική του ΚΚΕ μέσω κυρίως ενός περιοδικού που εξέδιδε με το όνομα «Θέσεις». Υπήρξε πρωτοκλασάτο στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ αφού διετέλεσε υπεύθυνος οικονομικής πολιτικής του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ και μέλος της γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ. Ποια ήταν τα κύρια σημεία της κριτικής του που αφορούσε το ΚΚΕ;

Έγραφε ότι κακώς το ΚΚΕ υποστήριζε πως η Ελλάδα είναι εξαρτημένη και μέσου επιπέδου ανάπτυξης χώρα, αλλά αντίθετα ότι πρόκειται για ιμπεριαλιστική χώρα. Η «ιμπεριαλιστικότητα» της Ελλάδας πήγαζε από το γεγονός ότι το ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο πρωταγωνιστούσε παγκόσμια, από το γεγονός ότι η ελληνική αστική τάξη επένδυε κεφάλαια στο εξωτερικό, από το ότι ο ελληνικός στρατός συμμετείχε σε εκστρατευτικά σώματα, από το ότι οι εργάτες στις πιο αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες είναι περισσότερο εκμεταλλευόμενοι από ό,τι οι Έλληνες. Απέρριπτε, επίσης, την ανάλυση του σύγχρονου καπιταλισμού με βάση την έννοια του μονοπωλίου, υποστήριζε ότι ο Λένιν έκανε λάθος στην ανάλυσή του για τον ιμπεριαλισμό και υπογράμμιζε πως η προβολή αντιμονοπωλιακών και αντιιμπεριαλιστικών αιτημάτων ήταν οι αιτίες της αποτυχημένης καθοδήγησης του λαϊκού κινήματος από την πλευρά του ΚΚΕ[2].  

            Η σύγκλιση των απόψεων Μηλιού με τις αντίστοιχες της ηγετικής ομάδας του ΚΚΕ άρχισε να προβάλει δειλά δειλά στο 17ο συνέδριο όπου έγινε λόγος για την ενδυνάμωση των ιμπεριαλιστικών χαρακτηριστικών του ελληνικού καπιταλισμού. Έκτοτε σε μία σωρεία ντοκουμέντων, κειμένων και παρεμβάσεων ακολουθήθηκε η τακτική του μιθριδατισμού: μικρές μικρές δόσεις αριστερισμού (και αυτό οπορτουνισμός είναι και μάλιστα το ίδιο επικίνδυνος με τον δεξιό), μέχρι που οι «αρμόδιοι» θεώρησαν ότι τα πράγματα ωρίμασαν ώστε να βγει το νέο δοκίμιο που αποτελεί μνημείο αριστερισμού και απόρριψης επί της ουσίας της πολιτικής του ιστορικού ΚΚΕ καθώς και να φανερωθεί η υπόγεια συνεννόηση ετών με ανθρώπους όπως τον Μηλιό. Το ΚΚΕ αναπαράγει πλέον με εντυπωσιακή άνεση όλα τα ιδεολογήματα Μηλιού και των τροτσκιστών. Ο αντικαπιταλισμός αντικατέστησε τον αντιιμπεριαλισμό στην τρέχουσα πολιτική κι έτσι η τακτική ταυτίστηκε με τη στρατηγική. Πρόκειται για μία δογματική, αντιλενινιστική και αντιμαρξιστική ανάλυση της πραγματικότητας. Εν τάχει, σημειώνουμε:

 

α) Η κάποια εξαγωγή κεφαλαίου δεν αποδεικνύει απολύτως τίποτα. Εξαγωγές κεφαλαίου μπορεί να διακρίνει κανείς σε κάποιο βαθμό και από χώρες όπως η Κύπρος, η Μάλτα, ή και η Μπουργκίνα Φάσο. Τι προκύπτει από αυτό; Επιπλέον, το ελληνικό κεφάλαιο που τα προηγούμενα χρόνια δραστηριοποιήθηκε στα Βαλκάνια δεν είχε ποτέ τον πρώτο λόγο, ενώ μετά την κρίση απώλεσε θέσεις στη σχετική κατάταξη.  

 

β) Το εφοπλιστικό κεφάλαιο λόγω της φύσης του είναι η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση κεφαλαίου που δεν έχει πατρίδα. Το ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο εδρεύει στο Λονδίνο, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε πως αποτελεί μόνο ένα τμήμα του ελληνικού κεφαλαίου συνολικά. Μάλιστα, θα μπορούσαμε να καταλήξουμε στο απίθανο συμπέρασμα πως η Ελλάδα ήταν ιμπεριαλιστική από την περίοδο της τουρκοκρατίας, αφού από τότε η ελληνική ναυτιλία βρισκόταν ψηλά.

 

γ) Όσον αφορά τη συμμετοχή ελληνικών στρατευμάτων στις νατοϊκές επιχειρήσεις, έχουμε την πλήρη αντιστροφή της πραγματικότητας. Στις επιχειρήσεις κουμάντο κάνουν κυρίως οι ΗΠΑ και κατόπιν οι υπόλοιπες ιμπεριαλιστικές χώρες. Η συμμετοχή σε ιμπεριαλιστικές επιχειρήσεις δεν λέει από μόνη της τίποτα. Το ουσιαστικό είναι να δούμε ποιος ο ρόλος των στρατευμάτων εκείνης ή της άλλης χώρας και ποιος έχει τον επιτελικό σχεδιασμό. Επίσης, αυτό που έχει σημασία είναι η σύγκριση: Πόσες φορές μια χώρα έχει τον ηγεμονικό ρόλο, πόσες φορές έχει συμμετάσχει σε ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς, πόσες φορές φέρει το βάρος των στρατιωτικών επιχειρήσεων ή πότε έχει επικουρικό ρόλο κ.λπ. Το ελληνικό κεφάλαιο δίχως πρωταγωνιστικό ρόλο περιμένει να αρπάξει κάποιο ξεροκόμματο από τη λεία και προσπαθεί να δείχνει ότι είναι πάντα πρόθυμο για ό,τι του ζητηθεί. Ο ρόλος του με άλλα λόγια είναι περιφερειακός.

 

δ) Σε όλα τα παραπάνω παραγνωρίζεται με προκλητικό τρόπο όλη η ιστορία του ελληνικού καπιταλισμού: οι παρεμβάσεις των Άγγλων, των Αμερικανών, των Γερμανών. Ο ρόλος των ΗΠΑ στο απριλιανό πραξικόπημα, ο ρόλος των αμερικανικών βάσεων, οι πολιτικές πιέσεις και υποδείξεις του εκάστοτε αμερικανού πρέσβη, οι σκανδαλώδεις διευκολύνσεις στο ξένο κεφάλαιο, η διάλυση της ελληνικής οικονομίας μέσω της συμμετοχής στην ΕΟΚ/ΕΕ, ο αδύναμος δευτερογενής τομέας κ.λπ. Τόσο το ΚΚΕ όσο και ο Μηλιός έκλεισαν ερμητικά τα μάτια τους μπροστά στην πρωτόγνωρη πραγματικότητα που διαμορφώθηκε μετά το 2010 με την παρέμβαση του ΔΝΤ στην Ελλάδα. Για τον Μηλιό κι ενώ βρισκόμασταν στην αρχή της κρίσης «η Ελλάδα έκλεινε την ψαλίδα της με τη Γερμανία»! Ασύλληπτο και όμως αληθινό. Το ΚΚΕ από την άλλη υποβάθμιζε μέχρι εξαφάνισης την πολιτική και οικονομική παρέμβαση ΕΕ και ΗΠΑ. Τα πάντα ανάγονταν στο ελληνικό κεφάλαιο, το οποίο αναμφισβήτητα έκανε τη δουλειά του, αλλά αναρωτιόμαστε γιατί αυτό αναιρεί την βάθυνση της εξάρτησης την περίοδο της κρίσης. Βεβαίως, γινόταν και γίνεται γενικά και αόριστα αναφορά στην ανισόμετρη ανάπτυξη, αλλά αυτή αντιμετωπιζόταν και αντιμετωπίζεται με μία ακαδημαϊκή ενατένιση, δίχως κανένα πολιτικό παρεπόμενο.

Η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ είναι υπόλογη τόσο για τον τρόπο που επέβαλλε αυτή την ιδεολογική και πολιτική στροφή, όσο και για το περιεχόμενό της. Η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ θεωρεί λάθος το γράμμα Ζαχαριάδη στην έναρξη της ιταλικής εισβολής, λάθος το 7ο συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, λάθος τον προσανατολισμό του ΕΑΜ, λάθος τη μεταπολιτευτική πορεία του κόμματος, λάθος την ανάγνωση του Λένιν, όπως αυτή γινόταν για χρόνια και μας πληροφορεί ο Μάκης Παπαδόπουλος[3]. Εδώ έχουμε την πλήρη δικαίωση του Παντελή Πουλιόπουλου, δηλαδή του γκουρού του ελληνικού τροτσκισμού, την πλήρη δικαίωση των τροτσκιστικών ομάδων, την πλήρη δικαίωση του Μηλιού και ακόμη ενός μέρους του αναρχισμού. Το ΚΚΕ σύμφωνα με την πρόσφατη τοποθέτηση της Παπαρήγα υπήρξε στο παρελθόν οπορτουνιστικό κι «ευτυχώς» ήρθε αυτή η «φωτισμένη» ηγεσία με τα επί δεκαετίες αποκομμένα από τις αγωνίες του λαού επαγγελματικά στελέχη, να αποκαταστήσει τα επαναστατικά του χαρακτηριστικά, κάτι που δεν λέγεται ρητά αλλά υπονοείται: «Μετά την αντεπανάσταση και ενώ στην Ελλάδα το ΚΚΕ ξεκίνησε βασανιστικά την αποκατάσταση του επαναστατικού του χαρακτήρα, ο οπορτουνισμός, ιδιαίτερα ορισμένοι θύλακες του, εμφανίστηκαν ως οι αυθεντικοί ερμηνευτές του μαρξισμού - λενινισμού, εγκαλώντας το ΚΚΕ ότι παρεκκλίνει από αυτόν»[4], η υπογράμμιση δική μας. Μάλιστα, με βάση αυτή την τοποθέτηση ουδείς έχει το δικαίωμα άσκησης κριτικής του ΚΚΕ. Όποιος το επιχειρεί είναι πατενταρισμένος οπορτουνιστής, αλλά αυτό δεν ισχύει προφανώς για τον Μηλιό…

Δυστυχώς, στην πιο κρίσιμη μεταπολιτευτική σελίδα της ιστορίας αυτού του τόπου, η ηγετική ομάδα του ΚΚΕ επέλεξε να αλλάξει ριζικά τον χαρακτήρα του κόμματος. Στο όνομα της αποκατάστασης της επαναστατικής του φύσης, η οποία προφανώς είχε στραπατσαριστεί υπό την ηγεσία του Χαρίλαου Φλωράκη, σύμφωνα με τη σημερινή ηγεσία, έχει προκύψει ένα κακέκτυπο κομμουνιστικού κόμματος. Το χειρότερο είναι πως δεν φαίνεται κανένα φως στο βάθος του τούνελ. Η στροφή έχει κατοχυρωθεί και με τη βούλα, οι νέες γενιές μελών διαπαιδαγωγούνται με τροτσκιστικά αφηγήματα, το κόμμα έχει απολέσει την επαφή του με τις μάζες και δεν χαίρει μιας ευρύτερης εκτίμησης, κάτι που στο παρελθόν συνέβαινε. Αλλά αυτό το παρελθόν είπαμε ότι ήταν «οπορτουνιστικό». Τι κι αν η επιρροή του ΚΚΕ στην εργατική τάξη και την προοδευτική διανόηση ήταν πολλαπλάσια; Τι κι αν η ΚΝΕ ήταν πραγματικά μια μαζική νεολαιίστικη οργάνωση; Τι κι αν στις γραμμές του ΚΚΕ υπήρχαν δεκάδες χιλιάδες μέλη; Τι κι αν τα μέλη του ΚΚΕ με πρωτοπόρο ρόλο συγκρούονταν με την εργοδοσία εισπράττοντας τρομοκρατία και απολύσεις; Τι κι αν στελέχη του μαρτύρησαν επί χούντας στα κρατητήρια, τις φυλακές και τις εξορίες; Τι κι αν υπήρξαν πρωτοπόρες θεωρητικές εργασίες που έκτοτε δεν έχουμε ξαναδεί; Εκτός αν έχουμε καταλάβει κάτι στραβά. Εκτός κι αν η αποκατάσταση των επαναστατικών χαρακτηριστικών αφορά ορισμένα σημερινά μέλη του ΠΓ τα οποία στη διάσπαση επί ενιαίου Συνασπισμού, εξέφραζαν θέσεις όπως αυτή που υποστήριζε τη συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ (βλέπε Μάκης Παπαδόπουλος)[5] ή όπως αυτή που υποστήριζε την αλλαγή της θέσης για έξοδο από την ΕΟΚ ή την κατάργηση της έννοιας της δικτατορίας του προλεταριάτου (Ελένη Μπέλλου)[6]. Αν είναι έτσι, τότε αλλάζουν τα πράγματα… (άλλη μια απόπειρα πικρού χιούμορ).

Τέλος, θα πρέπει να σημειώσουμε πως η αριστερίστικη εκτροπή στη θεωρία, συνοδεύεται συχνά από δεξιές πρακτικές και συντηρητικά αντανακλαστικά. Για παράδειγμα, το ΚΚΕ στην τελευταία πανελλαδική απεργία σύρθηκε πίσω από τον Παναγόπουλο, ενώ με αφορμή το Μακεδονικό κλείνει το μάτι σε εθνικιστικές δυνάμεις, αφού μιλάει για αλυτρωτισμό της ηγεσίας της ΠΓΔΜ (στα αλήθεια θεωρεί ικανή την αστική τάξη της ΠΓΔΜ να διεκδικήσει ελληνικά εδάφη;) και δεν αναγνωρίζει καμία σλαβομακεδονική εθνότητα (τι ακριβώς είναι αυτοί οι άνθρωποι και αν δεν έχουν εθνότητα γιατί αποτελούν εθνότητα οι Ελβετοί ή οι Περουβιανοιί;). Έτσι είναι κι έτσι έχει αποδειχτεί από την ίδια τη ζωή: δεξιός και αριστερός οπορτουνισμός συναντώνται, όπως έλεγε ο Λένιν. Επιβεβαιώνοντας αυτόν τον «αφορισμό» ο «συνεπής μαρξιστής» Γιάννης Μηλιός έγραφε, ως άλλος Κέυνς, δυο χρόνια μετά το ξέσπασμα της ελληνικής κρίσης πως η πολιτική λύση είναι ο μετασχηματισμός των κρατικών θεσμών![7] Από την ιμπεριαλιστική Ελλάδα κατευθείαν στο μεταρρυθμισμό της σοσιαλδημοκρατίας.

Μετά από αυτά τα αποκαλυπτικά αρραβωνιάσματα, ευχόμαστε ολόψυχα βίο ανθόσπαρτο και σύντομα να δούμε και τη γαμήλια τελετή.  

 

Υ.Γ.: Ο Γιάννης Μηλιός αν και έχει παραιτηθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ σήμερα βρίσκεται να είναι πρόεδρος στο Φεστιβάλ Αθηνών, μετά από απόφαση της υπουργού Πολιτισμού Λυδίας Κονιόρδου. Να υποθέσουμε ότι σχετίζεται ακόμη με τον ΣΥΡΙΖΑ ή απλώς αναγνωρίστηκε η αξία του;

 

 



[1]. https://www.aigaio365.gr/vinteo-otan-i-liana-kanelli-apotheone-ton-fragko-fragkouli/

[2]. Για την παρουσίαση των απόψεων Μηλιού και την αντίστοιχη κριτική βλέπε αναλυτικότερα Λιόσης Βασίλης, Ιμπεριαλισμός και εξάρτηση, Η προσέγγιση του Λένιν, η περίπτωση της Ελλάδας και κριτική του σχήματος της αλληλεξάρτησης, εκδ. ΚΨΜ, 2012.

[3]. Βλέπε Λιόσης Βασίλης α) «Η διόρθωση του οπορτουνιστή Λένιν (ή πώς η ηγεσία του ΚΚΕ αναθεωρεί το λενινισμό)» και β) «ΚΚΕ-Μηλιός σημειώσατε 1», στο www.kordatos.gr

[4]. https://www.902.gr/eidisi/politiki/177150/papariga

[5]. «Μια πρώτη λοιπόν ανάγκη στο πολιτικό επίπεδο, είναι η σαφής διάκριση που πρέπει να γίνει ανάμεσα στη σωστή επιλογή μιας τακτικής συμμαχίας με το ΠΑΣΟΚ, για μια άμεση προοδευτική διέξοδο του τόπου και στη λαθεμένη επιλογή, για στρατηγική σύγκλιση της Αριστεράς με τη σοσιαλδημοκρατία […] Αναγκαίο όμως συμπλήρωμα μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής πρέπει να είναι η ταυτόχρονη διατύπωση μιας εθνικής στρατηγικής ανάπτυξης στα πλαίσια της ΕΟΚ, με ιδιαίτερη έμφαση στο σχεδιασμό μιας ελληνικής αμυντικής τεχνολογικής στρατηγικής. Σ' αυτό το σημείο υπάρχει ένα προνομιακό πεδίο συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ», Προσυνεδριακός Διάλογος 13ου Συνεδρίου, ΚΟΜΕΠ, τ. 12, σελ. 45-48, Δεκέμβρης 1990.

[6]. «Συμφωνώ με την απόρριψη της αντίληψης Μ-Λ  θεωρίας σαν κλειστού κωδικοποιημένου συστήματος. Υιοθετώ την ανάγκη ανάπτυξης της στη βάση συγκεκριμένης αναζήτησης αντιλήψεων για προβληματισμό, ανάπτυξη ή και αναθεώρηση, όπως: μπορεί να σταθεί σοσιαλιστική επανάσταση και οικοδόμηση σε μια ή περισσότερες χώρες και συμφωνώ στην αναθεώρηση της πολιτικής μας θέσης για έξοδο από την ΕΟΚ. Παραπέρα επεξεργασία των χαρακτηριστικών της πολιτικής εξουσίας της εργατικής τάξης στις σύγχρονες συνθήκες βαθέματος ποσοτικά και ποιοτικά, της σχέσης μεταρρύθμισης - επανάστασης και συμφωνώ στην απόρριψη του όρου ‘‘δικτατορία του προλεταριάτου’’», Ομιλία στην Ευρεία Ολομέλεια ΚΕ- Ριζοσπάστης, σελ.22-23, 19 Ιούνη 1990.

[7]. Μηλιός Γιάννης, «Η παραπαίουσα Ευρώπη», Τα Νέα, 20-21/8/2012.

Κάντε κλικ στο όνομα του αρθρογράφου για να διαβάσετε όλα τα άρθρα του.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

Kommon

Θέλουμε να μιλήσουμε για τον κομμουνισμό της εποχής μας, την αναγκαία αλλά όχι δεδομένη προοπτική. Θέλουμε να μιλήσουμε ταυτόχρονα για την καθημερινή επιβίωση και τον αγώνα γι’ αυτήν.

ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Εγγραφείτε στην λίστα επικοινωνίας μας για να είστε πάντα ενημερωμένοι.