Η νίκη του Κόρμπιν και η Σοσιαλιστική Αριστερά στην Αντιπολίτευση, του Γιάννη Τσιουλάκη

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Κυριακή, 13 Σεπτεμβρίου 2015 19:04 Συντάκτης:


 

Όταν πριν τρεις μόνο μήνες ο σοσιαλιστής Τζέρεμι Κόρμπιν έβαλε υποψηφιότητα για την αρχηγία των Εργατικών στη Βρετανία, κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει τη θριαμβευτική του χθεσινή νίκη. Με πέντε ολόκληρα χρόνια να απομένουν μέχρι τις επόμενες βρετανικές εκλογές, η Αριστερά μπορεί να αντισταθεί μόνο μέσα από τα κινήματα και ο Κόρμπιν είναι ο ιδανικός για αυτή τη δουλειά.


 

Λίγες μόνο ώρες μετά την ταπεινωτική ήττα του κόμματος από τους Συντηρητικούς του Ντέιβιντ Κάμερον στις εκλογές του Μαΐου, ο προηγούμενος αρχηγός των Εργατικών, Εντ Μίλιμπαντ, είχε παραιτηθεί επωμιζόμενος ολόκληρη την ευθύνη. Μέσα στις πρώτες αντιδράσεις και αναλύσεις για τον απολογισμό του αποτελέσματος, φωνές από τη δεξιά πτέρυγα του κόμματος κατηγόρησαν τον Μίλιμπαντ ότι έχασε τις εκλογές γιατί στράφηκε πολύ προς τα αριστερά, εγκαταλείποντας το εκσυγχρονιστικό όραμα των «Νέων Εργατικών» του Τόνι Μπλαιρ. Οι τρεις πρώτοι υποψήφιοι για την αρχηγία, λοιπόν, εξέφρασαν από νωρίς διαφορετικές αποχρώσεις της ίδιας στρατηγικής με σκοπό την «ανάκτηση του κεντρώου χώρου» (καθόλα γνώριμης ρητορικής και από την ελληνική πολιτική σκηνή). Οι κεντρώοι Άντι Μπέρναμ και Ιβέτ Κούπερ, και η κεντροδεξιά Λιζ Κένταλ εξέφραζαν, μέσα στις μικροδιαφορές τους, τρεις εκδοχές του ίδιου αφηγήματος: ότι η εκλογική νίκη βρίσκεται μερικά κλικ δεξιότερα. Και οι τρεις ευπαρουσίαστοι, νέοι, και μιντιακά «χαρισματικοί», φάνταζαν επικοινωνιακά πολύ ελπιδοφόροι σε σύγκριση με τον αδέξιο προκάτοχό τους, Εντ Μίλιμπαντ. Την οπτική αρμονία και ιδεολογική ομοφωνία τους, όμως, έμελλε να χαλάσει ο Τζέρεμι Κόρμπιν, ένας 66άχρονος βουλευτής της σοσιαλιστικής «γαλαρίας» (backbencher) των Εργατικών, γνωστός για τη μακρόχρονη συμμετοχή του στα αντιπολεμικά κινήματα και την εσωκομματική του αντιπολίτευση κατά της δεξιάς στροφής των Εργατικών από τον Μπλαιρ και μετά.

 

Την αναπάντεχη ανακοίνωση της υποψηφιότητας του Κόρμπιν υποδέχτηκαν μουδιασμένα, τόσο ο Τύπος όσο και οι «σύντροφοί» του, πολλοί από τους οποίους ειρωνεύτηκαν τον μεσόκοπο σοσιαλιστή αντι-σταρ, αντιμετωπίζοντάς τον ως ένα γραφικό ιδεολόγο, χωρίς ελπίδες εκλογής στο τιμόνι του κόμματος. Υποτιμώντας τη δύναμη του λόγου και την απήχηση των ιδεών του, πολλοί από τους 35 βουλευτές των Εργατικών που του έδωσαν το απαραίτητο αριθμητικό χρίσμα για την υποψηφιότητα δήλωσαν ότι το έκαναν σχεδόν χαριστικά, για να του δώσουν το δημοκρατικό δικαίωμα να εκφράσει τις «ακραίες» απόψεις του. Μάλιστα, ο Κόρμπιν κατάφερε να μαζέψει τον απαιτούμενο αριθμό υποστηρικτών για την επικύρωση της υποψηφιότητάς του μόλις δύο λεπτά πριν το κλείσιμο της διαδικασίας. Ενώ η μάχη για την ηγεσία γινόταν θερμότερη, και οι απόψεις του Κόρμπιν άρχισαν να δείχνουν τη δυναμική τους στα απλά μέλη των Εργατικών, ο δεξιός Τύπος αφηνίασε με δημοσιεύματα για υποτιθέμενες σχέσεις του Κόρμπιν με τον IRA, τη Χαμάς, ακόμα και το σκάνδαλο παιδοφιλίας στην περιφέρειά του. Συνεργάτες του Μπλαιρ έφτασαν να αποκαλούν «ηλίθιους» τους βουλευτές των Εργατικών που υποστήριξαν την υποψηφιότητα του παλαίμαχου ακτιβιστή, ενώ σε ένα ρεσιτάλ πολιτικού παροξυσμού, ο ίδιος ο Μπλαιρ συνέστησε σε εκείνους που η καρδιά τους είναι με τον Κόρμπιν «να κάνουν μεταμόσχευση».

 

Σε πείσμα του τρομοκρατικού κλίματος, όμως, και μέσα από μία καμπάνια αποκλειστικά βασισμένη στην ιδεολογική του συνέπεια, τις καθαρές ριζοσπαστικές προτάσεις και το ανθρωπιστικό και φιλολαϊκό του ήθος, ο Κόρμπιν κατάφερε μία συντριπτική νίκη από τον πρώτο κιόλας γύρο της εκλογικής διαδικασίας, κερδίζοντας σχεδόν το 60% των ψήφων των μελών βάσης του Εργατικού Κόμματος, πολλοί από τους οποίους εγγράφηκαν με μοναδικό σκοπό να τον ψηφίσουν. Βέβαια, οι επόμενες εθνικές εκλογές στη Βρετανία θα γίνουν το 2020, και μέχρι τότε ο Κόρμπιν έχει μπροστά του μεγάλο αγώνα για να αντιμετωπίσει την κεντρώα και κεντροδεξιά πλειοψηφία μέσα στους μηχανισμούς του κόμματος και να κρατηθεί στην ηγεσία. Η επόμενη μέρα της εκλογής του, παρά τα αποστομωτικά ποσοστά, βρίσκει τις ενστάσεις ακόμα ζωντανές. Αυτό που έχει ενδιαφέρον ως προς τη στρατηγική της κοινοβουλευτικής αριστεράς (με άμεση αντιστοιχία σε κάποια γνώριμα ελληνικά διλήμματα) είναι τα δύο βασικά επιχειρήματα των εσωκομματικών του αντιπάλων, ότι: (α) σε αντίθεση με τους άλλους υποψήφιους δεν έχει ελπίδες εκλογής ως πρωθυπουργός, άρα καταδικάζει τους Εργατικούς σε αιώνια αντιπολίτευση, και (β) ότι οι προτάσεις του, ιδίως από οικονομική άποψη, είναι μη-ρεαλιστικές, άρα δεν εμπνέει πολιτική εμπιστοσύνη. Και οι δύο αυτές κριτικές έχουν απαντηθεί από υποστηρικτές του (για παράδειγμα εδώ και εδώ ως προς την εκλογιμότητα και εδώ και εδώ ως προς το ρεαλισμό των πολιτικών του), αλλά για να συζητήσουμε και κάτι που αφορά την αντικαπιταλιστική αριστερά γενικότερα, καμία από τις παραπάνω δύο κριτικές δεν έχει σημασία. Αντίστροφα, είναι ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά του Κόρμπιν, δηλαδή η υποτιθέμενη μη-εκλογιμότητά του και ο ουτοπισμός των πολιτικών του απόψεων, που τον κάνουν χρήσιμο από τη σκοπιά μιας αριστερής πολιτικής στρατηγικής. (Μη βαράτε, θα εξηγήσω.)

 

Ας υποθέσουμε, λοιπόν, ότι ο Τζέρεμι Κόρμπιν, παρά την ικανότητά του να προσελκύσει πρωτόγνωρα πλήθη σε διαδηλώσεις κατά της λιτότητας, υπέρ των προσφύγων, και κατά των πολέμων στη Μέση Ανατολή, και να κινητοποιήσει χιλιάδες νέους να εγγραφούν στο κόμμα των Εργατικών μόνο και μόνο για να τον στηρίξουν, πράγματι αδυνατεί να αγγίξει τον Βρετανό «νοικοκυραίο» και να κερδίσει τις εθνικές εκλογές. Ε, και; Αν κάτι κατάφεραν να επικοινωνήσουν οι χιλιάδες υποστηρικτές του Κόρμπιν από τις μάχιμες νεολαίες, τα συνδικάτα, και τους ακτιβιστές κατά της λιτότητας είναι ότι προτιμούν μία αντιπολίτευση που αντιστέκεται στις πολιτικές φτώχειας και ανισότητας, παρά μία «κυβερνώσα αριστερά» που τους υπόσχεται να τις εφαρμόσει με λίγη περισσότερη σύνεση και ευαισθησία. Με πέντε εναπομείναντα χρόνια μέχρι τις επόμενες εκλογές, αυτό που ελπίζουν χιλιάδες αριστεροί, βρετανοί ή μη, είναι να αποδείξουν ότι μία ριζοσπαστική αντιπολίτευση μπορεί να διαμορφώσει τα πολιτικά τεκταινόμενα, να φρενάρει αντιλαϊκές πολιτικές, και να ενσαρκώσει το αντίπαλο δέος ενός πραγματικά εναλλακτικού δρόμου. Η ψήφος στον Κόρμπιν, λοιπόν, εκπροσώπησε την πεποίθηση ότι η κοινοβουλευτική αριστερά έχει ουσία μόνο αν είναι σε θέση να δώσει φωνή στις διεκδικήσεις των εργαζομένων, των φοιτητών, των μειονοτήτων, και να αντισταθεί στις επιταγές του νεοφιλελεύθερου ευρωπαϊκού κατεστημένου μέσα και έξω από το κοινοβούλιο. Κανένας εκτός από τον Κόρμπιν δεν υπαινίχθηκε καν ότι μπορεί να παίξει αυτό το ρόλο.

 

Και πάμε στα πιο δύσκολα: «γίνονται όμως αυτά που λέει ο Κόρμπιν;». Μπορεί, όπως υπόσχεται, να εθνικοποιήσει τράπεζες που έχουν διασωθεί με δημόσιο χρήμα, να επανακρατικοποιήσει τους σιδηροδρόμους και την ενέργεια (ένα αίτημα, παρεμπιπτόντως, που βρίσκει σύμφωνους ακόμα και τους ψηφοφόρους των Συντηρητικών), να καταργήσει τα δίδακτρα στα πανεπιστήμια, να αυξήσει το φόρο των υψηλών εισοδημάτων και των επιχειρήσεων, να ενισχύσει το δωρεάν εθνικό σύστημα υγείας, να χρηματοδοτήσει ένα πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας για όλους; Ή μήπως αυτά γίνονται «μόνο στο σοσιαλισμό»; Ε λοιπόν το ερώτημα είναι φαιδρό. Διότι, οι διεκδικήσεις του εργατικού - φοιτητικού - αντιπολεμικού κινήματος και της αντικαπιταλιστικής αριστεράς είναι διαχρονικές και δε δαμάζονται από τα ασφυκτικά πλαίσια του κοντόφθαλμου «εφικτού». Σε πείσμα και της φρέσκιας «ρεαλιστικής» στροφής της ελληνικής κυβερνώσας αριστεράς, η αριστερά των κινημάτων (που στη συγκεκριμένη βρετανική συγκυρία βρίσκει τη φωνή της στον Κόρμπιν) δεν πείθεται από τη λογική του «αν τα θες όλα δε θα πάρεις τίποτα». Ο ρόλος της είναι να θέτει τα αμείλικτα αιτήματα της ισότητας, των εργασιακών δικαιωμάτων, της ειρήνης και της οικολογίας, χωρίς δήθεν ρεαλιστικές εκπτώσεις, λες και η επιβίωση των λαϊκών στρωμάτων είναι πολυτέλεια που μπορούμε να αναβάλουμε για ένα πιο ευήμερο μέλλον. Το αν πράγματι ο, ομολογουμένως παλαιάς-κοπής, μαρξιστής Τζέρεμι θα καταφέρει να αντιστρέψει το δεξιόστροφο σπιράλ στο οποίο έχει οδηγηθεί η βρετανική πολιτική σκηνή μένει να το δούμε. Το σίγουρο είναι ότι από χθες μια πραγματικά εναλλακτική πολιτική πρόταση βρίσκεται στην αξιωματική αντιπολίτευση της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας στην Ευρώπη.

 

 

 

 

 

 

 

Κάντε κλικ στο όνομα του αρθρογράφου για να διαβάσετε όλα τα άρθρα του.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

Kommon

Θέλουμε να μιλήσουμε για τον κομμουνισμό της εποχής μας, την αναγκαία αλλά όχι δεδομένη προοπτική. Θέλουμε να μιλήσουμε ταυτόχρονα για την καθημερινή επιβίωση και τον αγώνα γι’ αυτήν.

ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Εγγραφείτε στην λίστα επικοινωνίας μας για να είστε πάντα ενημερωμένοι.