Η Χιλή τελειώνει το φιλοχουντικό Σύνταγμα, του Αντώνη Σιγάλα

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τετάρτη, 19 Μαϊος 2021 17:46 Συντάκτης: Αντώνης Σιγάλας
Βαθμολογήστε το άρθρο
(0 ψήφοι)
Η Χιλή τελειώνει το φιλοχουντικό Σύνταγμα, του Αντώνη Σιγάλα

Πηγή: Facebook

 

Στη Χιλή το Σαββατοκύριακο έγιναν πολλαπλές εκλογές, σε μια διαδικασία που καταδεικνύει ότι η χώρα βαδίζει προς πολιτικές ατραπούς πρωτόγνωρες για τη μέχρι τώρα πολιτική της πραγματικότητα. Οι εκλογές αυτές είχαν να κάνουν με πρώτα και κύρια την εκλογή της Συντακτικής Συνέλευσης της χώρας που είναι επιφορτισμένη να συντάξει το καινούργιο σύνταγμα που θα αντικαταστήσει το ισχύον μέχρι τώρα σύνταγμα, που είναι και η ζοφερή πολιτική κληρονομιά της δικτατορίας του Αουγκούστο Πινοτσέτ.

 

Το σύνταγμα που ισχύει σήμερα ψηφίστηκε το 1980 και η αλλαγή του ήταν ένα από τα μεγάλα αιτήματα της εξέγερσης των πολιτών το Νοέμβριο του 2019, γνωστό και ως estallido social. Το σύνταγμα αυτό ήταν το πρώτο σύνταγμα ενσωμάτωσης του νεοφιλελευθερισμού και προβλέπει ιδιωτικοποιημένες τις βασικές κοινωνικές υπηρεσίες (Παιδεία, Υγεία, Κοινωνική Πρόνοια) καθώς και μια σειρά κοινωνικά αγαθά, όπως είναι το νερό και το ηλεκτρικό ρεύμα. Επιπλέον δεν προβλέπει το καθεστώς του πολίτη για τους ιθαγενείς πληθυσμούς της χώρας που κατοικούν κυρίως στο Νότο (Μαπούτσε, Αϊμάρα, Ντιαγκίτα, Ράπα Νούι, Κέτσουα, Ατακαμένιο, Κόγια, Τσάνγκο, Γιαγκάν, και Κάβεσκ), δίνοντας τη δυνατότητα στο να υφίστανται συνεχώς διακρίσεις και βία, με κατασχέσεις της γης τους, εκδίωξη από τα πατρογονικά τους εδάφη και εγκληματική αποξένωσή τους από τους φυσικούς πόρους των περιοχών τους.

 

Η ανάγκη για μια συντακτική συνέλευση προέκυψε από το άσβεστο πάθος των διαδηλωτών, ενώ η κυβέρνηση του προέδρου Πινιέρα υπερασπίστηκε το ισχύον σύνταγμα μα κάθε τρόπο, με καταστολή, με διαστρέβλωση των θέσεων των διαδηλωτών, αλλά και με χρησιμοποίηση της πλειοψηφίας που έχει στο κοινοβούλιο. Μέχρι που κάποια στιγμή έχασε την πλειοψηφία στη Γερουσία και σύμμαχοί της κυρίως από τον πολιτικό χώρο του κέντρου δέχτηκαν την αλλαγή του συντάγματος προκειμένου να υπάρξει ειρήνευση στη χώρα που συγκλονίστηκε από ένα τρίμηνο συνεχών διαδηλώσεων και η διαδικασία εγκρίθηκε με δημοψήφισμα όπου η αλλαγή του συντάγματος ψηφίστηκε από το 78,28%. 

 

Ακόμα και σήμερα το κίνημα που αναδύθηκε και διεκδικούσε την αλλαγή είναι συνεχώς ενεργό και έχει καταγάγει ακόμα και μέσα στην πανδημία νίκες, όπως είναι η τριπλή απόσυρση του 10% από τους συνταξιούχους από τους προσωπικούς λογαριασμούς τους κοινωνικής ασφάλισης. Οι εταιρείες που διαχειρίζονται αυτούς τους λογαριασμούς είναι ιδιωτικά fund που συνδέονται με τον τραπεζικό τομέα και η ύπαρξή τους προβλέπεται στο ισχύον σύνταγμα. Τα ποσά που διαχειρίζονται είναι πολλά δισεκατομμύρια δολάρια με μόνη την υποχρέωση να παράσχουν συντάξεις, οι οποίες δίνονται στους άνω των 65 ετών και είναι της τάξης των 200€, οδηγώντας πολλούς ηλικιωμένους να διαβιούν κάτω από το όριο της φτώχειας. Η αλλαγή αυτού του καθεστώτος κοινωνικής ασφάλισης ήταν επίσης ένα από τα μεγάλα αιτήματα των διαδηλωτών του 2019, αλλά το ξέσπασμα της πανδημίας οδήγησε στην πρόωρη υπονόμευση αυτού του καθεστώτος, καθώς πολύς κόσμος λόγω των λοκ ντάουν ήταν στα όρια της λιμοκτονίας. Μόνη ομάδα του πληθυσμού που εξαιρείται από αυτό το καθεστώς κοινωνικής ασφάλισης είναι ο στρατός και τα σώματα ασφαλείας, που έχουν κρατικό ταμείο με καλύτερες παροχές και πολύ μεγαλύτερες συντάξεις, αποτέλεσμα του γεγονότος ότι το σύνταγμα το ψήφισε μια στρατιωτική δικτατορία.

 

Άλλο αντικείμενο αυτών των εκλογών ήταν η εκλογή για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία της χώρας των 16 περιφερειαρχών, για τα 16 διαμερίσματα. Αυτοί οι περιφερειάρχες μέχρι τώρα δεν ήταν αιρετοί και διορίζονταν από τον εκάστοτε πρόεδρο της χώρας. Με τις διαδηλώσεις του φθινοπώρου του 2019 διαφάνηκε ο ρόλος αυτών των περιφερειαρχών, καθώς έμειναν πιστοί στο πολιτικό κατεστημένο της χώρας και υποστήριξαν την καταστολή.

 

Τέλος, υπήρξαν εκλογές για δημάρχους και δημοτικούς συμβούλους.

 

Για τις εκλογές αυτές είχαμε μια παρατεταμένη εκλογική περίοδο, η οποία παρατάθηκε λόγω της αναβολής των εκλογών που ήταν να γίνουν τον Απρίλιο. Οι υποψήφιοι φάνηκε γρήγορα ότι θα ήταν πολύ διαφορετικοί στο προφίλ τους από το πολιτικό κατεστημένο που μέχρι σήμερα ίσχυε. Πολλές υποψηφιότητες από τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα και από εναλλακτικά κινήματα, καθώς και ιδιαίτερα σημαντική ήταν η πολιτική παρουσία των δικαιωμάτων των κινημάτων για τα δικαιώματα των ιθαγενών πληθυσμών.

 

Στις εκλογές για τη συντακτική συνέλευση οι εκλογείς κλήθηκαν να εκλέξουν 155 μέλη. Η συμμαχία των κομμάτων της δεξιάς κέρδισε 38 έδρες, πράγμα που αποτελεί πολύ μεγάλη ήττα, αφού είχε στόχο να εκλέξει τουλάχιστον 52. Και αυτό γιατί το 52 είναι ο αριθμός που προϋποθέτει ότι μια ομάδα μελών της συνέλευσης μπορεί να προβάλλει βέτο για την αλλαγή ενός άρθρου του συντάγματος. Αυτό προβλέπεται στο νόμο για την δημιουργία της συντακτικής συνέλευσης που ήταν αποτέλεσμα συμφωνίας στη βουλή και τη γερουσία. Ο αριθμός που προβλέπεται για το βέτο είναι το 1/3 +1 των μελών της συνέλευσης.

 

Ο συνασπισμός της Αριστεράς κέρδισε 52 έδρες, μέσα από δύο ανεξάρτητες λίστες, όπου η μία κέρδισε 27 και η άλλη 25 έδρες.

 

Η έκπληξη ήρθε από τους ανεξάρτητους υποψηφίους, που δεν είχαν κομματική στήριξη, ούτε ένταξη σε πολιτικά κόμματα, αλλά και καμία εμπειρία από τη συμμετοχή τους σε διοικητικές θέσεις. Αυτοί κέρδισαν 48 έδρες. Ανάμεσά τους είναι μέλη φεμινιστικών οργανώσεων και οργανώσεων ΛΟΑΤΚΙ, οικολόγοι και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

 

Τις υπόλοιπες 17 έδρες τις κέρδισαν οι αντιπρόσωποι των ιθαγενών. Ανάμεσα σε αυτούς η Φρανσίσκα Λινκονάο, μια γυναίκα Μαπούτσε που ήταν η πρώτη γυναίκα Μαπούτσε που κέρδισε μια αγωγή για την προστασία της περιοχής της. Το κράτος την κυνήγησε, τη φυλάκισε και εκείνη έκανε απεργία πείνας. Μετά την αποκάλεσαν τρομοκράτισσα, μέχρι που απαλλάχθηκε όλων των κατηγοριών. Τώρα θα είναι αυτή, ανάμεσα σε άλλους, που θα γράψει το καινούργιο σύνταγμα.

Με αυτόν τον τρόπο το καινούργιο σύνταγμα θα γραφτεί από προοδευτικά κομμάτια της κοινωνίας, αφήνοντας πίσω το συντηρητισμό που καθόριζε τις τύχες της χώρας για δεκαετίες.

 

Σε όλο αυτό προστίθενται τα αποτελέσματα από τις περιφερειακές εκλογές. Από τον πρώτο γύρο εκλέχτηκαν τρεις περιφερειάρχες, από τους οποίους κανένας δεν είναι κυβερνητικός. Δύο είναι ανεξάρτητοι και ένας από το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Οι υπόλοιποι θα εκλεγούν στο δεύτερο γύρο και η κυβέρνηση ελπίζει να εκλέξει δύο τουλάχιστον.

Για τους δημάρχους επίσης οι ανεξάρτητοι είχαν μια εντυπωσιακή παρουσία, εκλέγοντας 106 από τους 345 δημάρχους, πράγμα πρωτοφανές.

 

Ο πρόεδρος Πινιέρα παραδέχτηκε την ήττα και είπε σε διάγγελμά του ότι τα κόμματα του κατεστημένου απέτυχαν να προσεγγίσουν το λαό και να παρακολουθήσουν τις αλλαγές που συντελέστηκαν στην κοινωνία και ξεπεράστηκαν από νέες εκφράσεις και καινούργιες ηγεσίες.

 

Η Συντακτική Συνέλευση ξεκινάει τις εργασίες της τον επόμενο μήνα και στην εναρκτήρια συνεδρίαση θα παραστεί ο ίδιος ο πρόεδρος Πινιέρα. Τα αποτελέσματά της πρέπει να τα έχει έτοιμα μέσα σε ένα χρόνο. Στη συνέλευση εκλέχτηκαν 81 γυναίκες και 74 άνδρες, αλλά κάποιες από τις γυναίκες δε θα συμμετάσχουν γιατί υπάρχει στο νόμο διάταξη που προβλέπει ισότητα στον αριθμό των μελών των δύο φύλων. Κάθε μέλος της συνέλευσης θα έχει μισθό 2,5 εκατομμύρια πέσος το μήνα (=3.500 δολάρια). Οι εργασίες της συνέλευσης λήγουν τον Ιούνιο του 2022, αλλά τότε θα υπάρχει ο καινούργιος πρόεδρος, διάδοχος του Πινιέρα, αφού οι προεδρικές εκλογές γίνονται τον Νοέμβριο του 2021 και ο καινούργιος πρόεδρος θα αναλάβει καθήκοντα τον Μάρτιο του 2022. Αφού παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της Συντακτικής Συνέλευσης το καινούργιο σύνταγμα θα εγκριθεί με νέο δημοψήφισμα.

 

Αναγνώστηκε 280 φορές

Θέλουμε να μιλήσουμε για τον κομμουνισμό της εποχής μας, την αναγκαία αλλά όχι δεδομένη προοπτική. Θέλουμε να μιλήσουμε ταυτόχρονα για την καθημερινή επιβίωση και τον αγώνα γι’ αυτήν.

ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Εγγραφείτε στην λίστα επικοινωνίας μας για να είστε πάντα ενημερωμένοι.