Βιβλιοκριτική: Η «άλλη» Αριστερά. Μεταπολίτευση και αμφισβήτηση 1974 -1981, του Δημήτρη Γλύστρα. Άλεξ Κάντζιας Ρόντε

Συντάκτης: Άλεξ Κάντζιας Ρόντε
Βαθμολογήστε το άρθρο
(0 ψήφοι)
Βιβλιοκριτική: Η «άλλη» Αριστερά. Μεταπολίτευση και αμφισβήτηση 1974 -1981, του  Δημήτρη Γλύστρα. Άλεξ Κάντζιας Ρόντε

 

Η πρώτη περίοδος της Μεταπολίτευσης, η οποία «ολοκληρώνεται» με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, υπήρξε μια εποχή έντονου κοινωνικού ριζοσπαστισμού, γρήγορου μετασχηματισμού των κοινωνικών σχέσεων και εμφάνισης νέων πολιτικών και πολιτιστικών πρακτικών Η ελληνική κοινωνία μετά από δεκαετίες θεσμοποιημένου συντηρητισμού και απαγορεύσεων (με αποκορύφωμα την επταετία της Χούντας) καλούνταν απότομα να επεξεργαστεί ένα τεράστιο φάσμα ζητημάτων που την έφερναν αντιμέτωπη με τον εαυτό της.

Σημαντικό ρόλο σε αυτές τις επεξεργασίες και τις συγκρούσεις θα παίξει και η εμφάνιση μιας μαζικής «εκτός των τειχών» (δηλαδή των δύο μεγάλων κομμουνιστικών κομμάτων) αριστεράς, ένας ολόκληρος γαλαξίας οργανώσεων και ομάδων που θα επιχειρήσουν να εκφράσουν και να πολιτικοποιήσουν αυτόν τον διάχυτο ριζοσπαστισμό. Η μελέτη των πρακτικών και των αναλύσεων τους έχει σημασία όχι μόνο γιατί συσπείρωναν αρκετές χιλιάδες ανθρώπους, με ένα ακόμα μεγαλύτερο δυναμικό «ανένταχτων» να κινείται γύρω τους και γιατί πολλές φορές «κατέβαζαν» αρκετές δεκάδες χιλιάδες στο δρόμο. Αλλά και γιατί με τις θεωρητικές τους επεξεργασίες εισήγαγαν στην πολιτική συζήτηση μια σειρά θεμάτων που ξέφευγαν από τον στείρο οικονομισμό και δεν συνδέονταν αποκλειστικά με τις σχέσεις παραγωγής, μαζί με έναν νέο τρόπο άσκησης της πολιτικής, ο οποίος συχνά άγγιζε τα όρια της αστικής νομιμότητας και ανοχής, αμφισβητώντας την μεταπολιτευτική «νομιμοφροσύνη» της κοινοβουλευτικής αριστεράς. Κατάφεραν έτσι να επηρεάσουν το πολιτικό σκηνικό σε βαθμό δυσανάλογο με το πραγματικό τους μέγεθος.

Παρ’ όλα αυτά ο συγκεκριμένος πολιτικός χώρος (με όλες τις δυσκολίες που έχει η ακριβής οριοθέτηση του) ελάχιστα έχει μέχρι σήμερα απασχολήσει την ιστορική έρευνα, κάτι που βεβαίως δυσκολεύει και η ύπαρξη σχετικά περιορισμένου αρχειακού υλικού. Γι αυτό και η συγκεκριμένη μελέτη του Δημήτρη Γλύστρα που κυκλοφόρησε πρόσφατα αποτελεί μια σημαντική συμβολή στην προσπάθεια κάλυψης αυτού του κενού. Βασιζόμενος κυρίως σε μαρτυρίες ανθρώπων που συμμετείχαν στον «χώρο» κατά την συγκεκριμένη περίοδο ο ερευνητής εξετάζει τις αιτίες που τους έκαναν να ενταχτούν στην οργάνωση τους, των συντροφικών σχέσεων που αναπτύσσονταν μεταξύ των μελών τους, τον τρόπο λειτουργίας τους αλλά και των προσωπικών τραυμάτων και κρίσεων που προκαλούσαν οι διασπάσεις και οι αποχωρήσεις μελών. Η επιλογή της πολιτικής ένταξης σε μια οργάνωση είχε άλλωστε ευρύτατες επιπτώσεις σε όλο το φάσμα της κοινωνικής και προσωπικής ζωής του ατόμου, βάση των ρητών και άρρητων απαγορεύσεων που υπαγόρευε το «σύστημα αξιών» της κάθε οργάνωσης. Η πολιτισμική ματιά που υιοθετείται επιτρέπει να φωτιστούν πλευρές της πολιτικής τους στράτευσης που αφορούν τα μουσικά ακούσματα, τις στιλιστικές επιλογές, τα αναγνώσματα, την σχέση με την παράδοση, και του πως αυτές μετασχηματίζονται στην πορεία του χρόνου. Ο συγκεκριμένος χώρος άλλωστε, ακόμα και σε αυτήν την σύντομη περίοδο που εξετάζεται εδώ δεν έμεινε στατικός αλλά γνώρισε σημαντικές μεταβολές, επηρεαζόμενος έντονα από τις εσωτερικές και διεθνείς εξελίξεις, τους αγώνες που έδωσε, την εξέλιξη της σχέσης του με την «επίσημη» αριστερά. Σε αυτό το πλαίσιο ο Γλύστρας δεν διστάζει να θίξει και ευαίσθητα θέματα όπως οι αντιλήψεις για την ένοπλη πάλη, τη χρήση ναρκωτικών ουσιών, τις σεξουαλικές σχέσεις και τους ερωτικούς πειραματισμούς, την θέση της γυναίκας, την αντιπαλότητα μεταξύ των οργανώσεων αλλά και τις εσωτερικές τους διαμάχες.

Η κρίση του χώρου, που κορυφώνεται με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία στο οποίο μεγάλα τμήματα των λαϊκών στρωμάτων εναποθέτουν τις προσδοκίες τους, ήταν εντέλει αποτέλεσμα μιας «συνάντησης» πολλών παραγόντων, οι οποίοι έχουν να κάνουν τόσο με την λανθασμένη ανάγνωση της μεταδικτατορικής συγκυρίας (άρα και με την επιλογή λανθασμένης τακτικής) όσο και με την αδυναμία παρέμβασης σε ευρύτερα κοινωνικά ακροατήρια. Σε ένα περιβάλλον υποχώρησης του κοινωνικού ριζοσπαστισμού και υλοποίησης πολλών λαϊκών αιτημάτων από την νέα κυβέρνηση οι οργανώσεις του θα πληρώσουν βαρύ τίμημα για την αποτυχία συγκλίσεων και υπερβάσεων κατά τα προηγούμενα χρόνια.

Αλλά για να μάθετε περισσότερα καλείστε να διαβάσετε το βιβλίο.

 

Αναγνώστηκε 593 φορές

Θέλουμε να μιλήσουμε για τον κομμουνισμό της εποχής μας, την αναγκαία αλλά όχι δεδομένη προοπτική. Θέλουμε να μιλήσουμε ταυτόχρονα για την καθημερινή επιβίωση και τον αγώνα γι’ αυτήν.

ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Εγγραφείτε στην λίστα επικοινωνίας μας για να είστε πάντα ενημερωμένοι.