ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ

KOMMON

Τρίτη, 29 Ιουλίου 2014 14:57

Γάζα, η σημερινή Γκερνίκα

Για να μπορέσουμε να καταλάβουμε τι κρύβει η «λογική» των ίσων αποστάσεων και ευθυνών, που πλασάρεται από ελληνικά και ξένα ΜΜΕ, θα πρέπει να προσεγγίσουμε λογικά την πραγματικότητα και να  απαντήσουμε σε βασικά ερωτήματα. Της Συλβί Τσάλα.

 

Συμπεράσματα από την κινητοποίηση των καθαριστριών στο Δρομοκαΐτειο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο, καθώς η τάση για ενωτικούς νικηφόρους αγώνες διεκδικεί την προσοχή μας. Του Νίκου Γουρλά.

Σε όλες τις ισχυρές καπιταλιστικές οικονομίες της Ευρωζώνης (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία κλπ.) οι ρυθμοί ανάπτυξης κινούνται από 0,5 έως 1,5%. 

 

Δύσκολο πράγμα ο έρωτας χωρίς ανταπόκριση. Να της αφιερώνεις την ψυχή σου, να μην κάνεις τίποτε άλλο στη ζωή σου παρά να τη λατρεύεις, να ντύνεσαι και να ξυρίζεσαι με μόνη έγνοια να αρέσεις σ’ εκείνη που δε θέλει να σε δει ούτε ζωγραφιστό – γιατί είσαι πολύ μπας κλας, που έλεγε κι η Λάσκαρη. Έτσι κάπως είναι οι εορτασμοί της «Δωδεκάτης» (The Twelfth), που ξεκινούν στα τέλη Ιουνίου και κορυφώνονται στις 12 Ιουλίου κάθε χρόνο στη Βόρειο Ιρλανδία. Προτεστάντες από τα χαμηλότερα οικονομικο-κοινωνικά στρώματα της χώρας εκφράζουν μέσα από μια γκάμα επιτελέσεων (παρελάσεις, πάρτι, «φωτιές θριάμβου») την πίστη τους στο Στέμμα (loyalism) και τη «βρετανικότητά» τους (unionism), επιτιθέμενοι συνάμα σε οτιδήποτε «ιρλανδικό» (τρίχρωμη σημαία της Ιρλανδίας, εμβλήματα του IRA και του αυτονομιστικού κόμματος Sinn Féin, καθώς και καθολικά σύμβολα όπως εικόνες του Πάπα).

 

Φωτιά θριάμβου στο Sandy Row του κεντρικού Μπέλφαστ. Στην κορυφή καίγονται ιρλανδικές σημαίες ενώ στα πλάγια είναι κολλημένες αφίσες με υποψήφιες των κομμάτων Sinn Féin και Alliance. (11/7/2014). Επάνω: Παρέλαση της Δωδεκάτης στη Lisburn Road του Νότιου Μπέλφαστ. Μπάντα τύπου «αίμα και κεραυνοί» (blood and thunder) που σχετίζεται ανεπίσημα με παραστρατιωτικές ομάδες (12/7/2014). 

_______

 

 

Σε πρώτη ανάγνωση, αυτές οι εκδηλώσεις έχουν το γνώριμο χαρακτήρα της ακροδεξιάς: σώματα τυλιγμένα με βρετανικές σημαίες, πληθώρα ξυρισμένων κεφαλιών, επιτηδευμένος ανδρισμός και εκδηλώσεις μίσους προς μειονότητες. Ωστόσο, ο κραυγαλέα σοβινιστικός χαρακτήρας των εκδηλώσεων λέει μόνο τη μισή αλήθεια, αφού ταυτόχρονα σκοπός των συμμετεχόντων είναι να βγάλουν τη γλώσσα στην ανερχόμενη αστική τάξη της Βορείου Ιρλανδίας, τόσο προτεσταντική όσο και καθολική, που σπεύδει κάθε χρόνο τέτοια εποχή να φύγει σε ορδές από την πόλη για να αποφύγει την επαφή με το μίασμα των εορτασμών. Κι εδώ έγκειται το δράμα του μαρξιστή που διαπιστώνει ότι μία από τις ελάχιστες «γνήσιες» εκδηλώσεις ιστορικής μνήμης της εργατικής τάξης που επιβιώνουν στη Βρετανία ανήκει στην εθνικιστική δεξιά. Αλλά πώς αλλιώς θα μπορούσαν να είναι τα πράγματα, όταν το εργατικό κίνημα στη Βόρειο Ιρλανδία των μέσων του 20ού αιώνα συνετρίβη από την ανεργία, την παρακμή της βιομηχανίας και τις διαμάχες (The Troubles) μεταξύ ρεπουμπλικάνων/καθολικών και «πιστών στο στέμμα»/προτεσταντών από τα μέσα της δεκαετίας του '60;

 

Μετά το ειρηνευτικό Σύμφωνο της Μεγάλης Παρασκευής (ή Σύμφωνο του Μπέλφαστ, όπως το αποκαλεί η προτεσταντική κοινότητα) το 1998, η Βόρειος Ιρλανδία πήρε την πορεία προς την «ειρήνη», που σε ελεύθερη μετάφραση σήμαινε την πορεία προς το νεοφιλελευθερισμό. Το νέο πνεύμα έλεγε «ας αφήσουμε τους διχασμούς και ας προοδεύσουμε όλοι μαζί», αλλά το πραγματικό διακύβευμα ήταν η εξασφάλιση εκείνων των συνθηκών που θα επέτρεπαν στην ανερχόμενη αστική τάξη να πλουτίσει εφόσον, μέχρι στιγμής, οι παρωχημένες (όπως θεωρούνταν) εθνικές ιδεοληψίες απέτρεπαν την οικονομική άνθιση που είχε το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο και η Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Ας μην ξεχνάμε ότι αυτή ήταν η περίοδος του «Τέλους της Ιστορίας» (όπως την ονόμασε ο Fukuyama) όπου η σχεδόν αναντίρρητη επικράτηση του παγκόσμιου καπιταλισμού είχε αμβλύνει τις ιδεολογικές αντιθέσεις μεταξύ Συντηρητικών και Εργατικών στη βρετανική πολιτική σκηνή. Η πολυπόθητη «ειρήνη στη Βόρειο Ιρλανδία», λοιπόν, που μανιωδώς προωθούσαν ο Tony Blair του «Νέου Εργατικού Κόμματος» και ο ομόλογός του στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας Bertie Ahern, ήταν πρωτίστως μια οικονομική συνθήκη που θα έφερνε επιτέλους στην περιοχή την αργοπορημένη ανάπτυξη. Άλλωστε, η σιδηρά κυρία του νεοφιλελευθερισμού είχε ήδη μια δεκαετία νωρίτερα ξεκαθαρίσει ότι «δεν υπάρχει κοινωνία, παρά μόνο άτομα», καθιστώντας κάθε κοινωνική ευαισθησία passé και υποβαθμίζοντας κάθε έκφραση αλληλεγγύης σε εμπόδιο για την οικονομία.

 

Μέσα σε αυτό το (μετα)συγκρουσιακό κλίμα, κι ενώ σιγά σιγά οι παραστρατιωτικές οργανώσεις και των δύο πλευρών (ή τουλάχιστον τα επίσημα ακτιβιστικά τους κομμάτια) αφοπλίζονταν, οι εργατικές κοινότητες παρέμεναν στη φτώχεια και το κοινωνικό περιθώριο. Καθώς παρακολουθούσαν μέσα από τις στενές αυλές και τα παράθυρα των εργατικών τους πολυκατοικιών την οικοδόμηση ενός νέου Μπέλφαστ με απέραντα εμπορικά κέντρα και πολυτελή διαμερίσματα στη μαρίνα, οι γειτονιές τους εξακολουθούσαν να ελέγχονται από τους ακροδεξιούς παραστρατιωτικούς του UVF και του UDA, δημιουργώντας απροσπέλαστα εθνοτικά-κοινωνικά γκέτο. Αυτοί οι περιθωριοποιημένοι πληθυσμοί κυρίως είναι που ξεχύνονται στους δρόμους κατά την «περίοδο των παρελάσεων», που κορυφώνεται με τις «φωτιές του θριάμβου» την παραμονή το βράδυ και τη μεγάλη παρέλαση το πρωί της «Δωδεκάτης».

 

Η ιστορική μνήμη παίζει σημαίνοντα ρόλο στις εκδηλώσεις, αλλά διαμεσολαβείται από τις κοινωνικές συνθήκες του παρόντος. Όταν περιθωριοποιημένοι προτεστάντες παίρνουν τους δρόμους για την παρέλαση της «Δωδεκάτης», συμβολικά ανακαταλαμβάνουν περιοχές του Μπέλφαστ που βρίσκονται στον αντίποδα των εργατικών γκέτο στα οποία ζουν. Και η επιτέλεση είναι ένα ολοκληρωτικό αισθητικό υπερθέαμα: μιλιταριστικές ορχήστρες με στολές που κάθε χρόνο γίνονται και πιο υπέρλαμπρες, τύμπανα που ηχούν ακόμα και στις πιο προνομιακές γειτονιές των αστών, χορός και τραγούδι με αναφορές στις θυσίες των προτεσταντών της περιοχής του Ulster από τη μάχη στην κοιλάδα του Boyne το 1690, στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο και τις συγκρούσεις της δεκαετίας του '70 και του '80. Κάθε φορά λοιπόν που ένα τραγούδι ή μία σημαία υμνεί στους πεσόντες του πολέμου, οι «Πιστοί» του περιθωρίου θυμίζουν στη Βρετανία τον έρωτα που δεν τους ανταποδίδει: Εγώ σ’ αγαπάω κι ας με σνομπάρεις, και θα είμαι εδώ όταν με χρειαστείς, με το όπλο και το τύμπανό μου, να κάνω τη βρώμικη δουλειά και να σκοτωθώ πάλι για πάρτη σου.

 

Παιδιά από την προτεσταντική κοινότητα συχνά ξεκινούν την ενασχόλησή τους με τις μπάντες σε μικρή ηλικία μαθαίνοντας να οδηγούν την παρέλαση κάνοντας φιγούρες με το ραβδί. (12/7/2014)

_______

 

 

Και γιατί δεν οργανώνονται με γνώμονα τα ταξικά τους συμφέροντα; Γιατί να υμνούν μια Βρετανία που τους βλέπει σαν μιάσματα και που τους κρατάει στη φτώχεια; Και τι έχουν να χωρίσουν από τον άνεργο καθολικό που ζει στον απέναντι δρόμο χωρισμένος από τα «ειρηνευτικά τείχη» και τον οποίο συναντούν κάθε μήνα στο γραφείο κοινωνικών επιδομάτων; αναρωτιέται ο αθώος μαρξιστής μέσα μου. Η απάντηση κραυγάζει κάθε φορά που ένας «Πιστός» σηκώνει τη σημαία του Ισραήλ για να ανταγωνιστεί τον αυτονομιστή που υποστηρίζει την Παλαιστίνη. Κάθε φορά που καταφέρεται κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όχι γιατί είναι ένας μηχανισμός οικονομικού ιμπεριαλισμού, αλλά γιατί του αφαιρεί κάτι από τη βρετανική του υπερηφάνεια. Κάθε φορά που ρίχνει στη φωτιά εικόνες και σύμβολα της κοινότητας του «Άλλου» ντυμένος στα χρώματα του εθνικισμού και του μίσους. Η ακροδεξιά ρητορική και αισθητική που κρατιέται άσβεστη σε κάθε χώρο του Orange Order, σε κάθε γειτονιά ελεγχόμενη από τους «Πιστούς» παραστρατιωτικούς, σε κάθε εκδήλωση ιστορικής μνήμης, αποδεικνύεται το πιο αποτελεσματικό ανάχωμα στην ταξική συνείδηση.

 

Γράφω αυτό το κείμενο παρακολουθώντας από το παράθυρό μου την ήσυχη, καταπράσινη, μεσοαστική γειτονιά του Μπέλφαστ όπου ζω τα τελευταία 9 χρόνια και με μεγάλες δόσεις ενοχής για την υπεροψία μου σκέφτομαι το καίριο κείμενο για την Κρίση του δικού μας Πολιτισμού του Γιάννη Μανιάτη.  Αν ο πολιτισμός από τα κάτω είναι κοιτίδα αντίστασης στον άλλο, τον αγοραίο πολιτισμό, τι γίνεται όταν κι ο πρώτος είναι εξίσου διαιρετικός και αντιδραστικός, όταν χτίζεται με μόνο αισθητικό υπόβαθρο την αποτελεσματικότερη έκφραση του μίσους; Γράφω επίσης με το βλέμμα στο μέλλον του ελληνικού ακροδεξιού εθνικισμού, που κανένας μας πια δεν πιστεύει στα σοβαρά ότι είναι περαστικός. Τι λείπει από τους Έλληνες φασίστες για να γίνουν το UVF της Αθήνας; Κοινωνικά αποδεκτές επιτελέσεις ιστορικής μνήμης για όλη την οικογένεια. Σκεφτείτε ένα δυστοπικό, όχι τόσο μακρινό, μέλλον όπου συμμορίες της Χρυσής Αυγής παρελαύνουν στην Πανεπιστημίου την 21η Απριλίου, με χιλιάδες οπαδούς όλων των ηλικιών να τους ζητωκραυγάζουν με μπύρες και παγωτά. Στην προσπάθειά μας να ερμηνεύσουμε τον ελληνικό εθνικισμό μέσα από το ιδεολογικό τρίπτυχο φασισμός-ιμπεριαλισμός-καπιταλισμός, συχνά μας διαφεύγει ο επιτελεστικός εθνικισμός, αυτός που καλλιεργείται στις γειτονιές, στις σχολικές αυλές, στα νυχτερινά μαγαζιά. Ας μην περιμένουμε να δούμε δρώμενα με φωτιές στα κέντρα των πόλεων για να θυμηθούμε ότι υπάρχει και φασισμός «από τα κάτω».

 

Κείμενο-φωτογραφίες: Γιάννης Τσιουλάκης

Επιμέλεια κειμένου: Λία Πανταζοπούλου

 

_______

 

Σάββατο, 19 Ιουλίου 2014 11:10

Ασυνήθιστη πρόκληση, του Fidel Castro Ruz

Μια καίρια παρέμβαση του Φιντέλ Κάστρο για τα δυσοίωνα γεγονότα των ημερών σε Ουκρανία και Παλαιστίνη

 

Τα σχέδια ενάντια στην απεργία και στα συνδικαλιστικά δικαιώματα προωθούνται με βάση την αστική πολιτική συντριβής πλέον του εργατικού κινήματος. Του Αλέκου Αναγνωστάκη.

Στις αρχές της πρώτης εβδομάδας του Ιούλη του 2014 το Υπουργικό Συμβούλιο της Ιαπωνίας έδωσε το «πράσινο φως» για αλλαγές στο Σύνταγμα της χώρας που προσθέτουν νέα δεδομένα στους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς.

Πέμπτη, 03 Ιουλίου 2014 21:21

Ξεπερνιέται η κρίση;

 

Πληθαίνουν οι αναφορές πολιτικών και οι οικονομικές ενδείξεις ότι η καπιταλιστική κρίση οδεύει προς το τέλος της. Τι αφήνει πίσω και τι ακριβώς σημαίνει ξεπέρασμά της; Του Λεωνίδα Βατικιώτη.

 

«Οι κινέζοι εργάτες αναδύονται ως ισχυρή, ενωμένη και όλο και πιο δραστήρια συλλογική δύναμη», σημειώνει η WSJ, σπεύδοντας όμως να τονίσει ότι τις επιτυχίες της, αυτή η «δραστήρια συλλογική δύναμη» τις οφείλει κυρίως στην καθοδήγηση των φιλεργατικών ΜΚΟ, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στα φθηνά έξυπνα κινητά και σε δικαστικές διενέξεις.

 

Οι κινέζοι εργάτες δείχνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον για τα δικαιώματά τους και είναι πρόθυμοι να δράσουν εναντίον των αντεργατικών πρακτικών της διεύθυνσης. Τα κοινωνικά δίκτυα και τα φτηνά smartphones διευκολύνουν την οργάνωση της συλλογικής δράσης των εργατών. Ταυτόχρονα, το κρατικά ελεγχόμενο μοναδικό νόμιμο συνδικάτο αδυνατεί να ελέγξει τις εργατικές αντιδράσεις και συνήθως μένει αδρανές όταν πραγματοποιούνται εργατικές κινητοποιήσεις. Επιπλέον, εκτός από τις κινητοποιήσεις των εργοστασιακών εργατών, αυξάνονται και οι κινητοποιήσεις των άλλων εργαζομένων, των οδηγών ταξί, των δασκάλων και των εργατών καθαριότητας.



Μια σειρά ΜΚΟ που υποστηρίζουν τα εργατικά δικαιώματα, παρέχουν στους εργάτες υποστήριξη, τους εκπαιδεύουν να διαπραγματεύονται και να αντιστέκονται στην πίεση της διεύθυνσης και της τοπικής κυβέρνησης, καταγγέλλουν τη σεξουαλική παρενόχληση στα εργοστάσια και παρέχουν υποστήριξη στις συλλογικές διαπραγματεύσεις καθώς και νομικές συμβουλές.

 

Ο αριθμός των εργατικών διενέξεων στα δικαστήρια αυξάνονται σταθερά σε ετήσια βάση, από 200.000 το 2005 σε 1.500.000 το 2012. Αντίστοιχα, αυξήθηκαν και οι απεργίες, από 10 το μήνα τον Φεβρουάριο του 2011 σε 50 τον Φεβρουάριο του 2013. 

 

Μία έκθεση της οργάνωσης China Labor Bulletin (CLB) προβλέπει ότι οι απεργίες και οι κινητοποιήσεις θα αυξηθούν και θα αναγκάσουν τους εργοδότες να ικανοποιήσουν τα εργατικά αιτήματα. Επίσης προβλέπεται να αυξηθεί και η πίεση στο κράτος να υποστηρίξει τα εργατικά δικαιώματα, καθώς και ότι θα ενταθεί η υποστήριξη των εργατών από ΜΚΟ και κοινωνικά δίκτυα.

 

Η σύγχρονη ιστορία του κινεζικού εργατικού κινήματος φαίνεται πως παρέχει άλλη μία απόδειξη ότι η ταξική πάλη δεν καταργείται με νόμους, αλλά ούτε και διεξάγεται με αποφάσεις κομμάτων, συνδικάτων ή πρωτοποριών. Παρά την παντελή έλλειψη ουσιαστικής συνδικαλιστικής οργάνωσης, καθώς και πολιτικής έκφρασης των εργατών, η κινεζική εργατική τάξη φαίνεται πως αποτελεί τον μεγαλύτερο πονοκέφαλο του κινεζικού κράτους, που απαντά στην εργατική δυσαρέσκεια με συλλήψεις και καταδίκες. Όσο αυξάνονται οι διεκδικήσεις των εργατών για διευρυμένα κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα, αυξάνεται και η ανησυχία του κόμματος για απειλές στη διατήρηση της σταθερότητας.

 

Ταυτόχρονα όμως, το κινεζικό εργατικό κίνημα υπενθυμίζει ότι, τουλάχιστον στον καπιταλισμό, μία μορφή ταξικής πάλης είναι αναγκαία από το ίδιο το σύστημα για τη ρύθμιση της τιμής της εργατικής δύναμης, και δεν αποτελεί αναγκαστικά απειλή για αυτό, όταν βρίσκεται υπό τον έλεγχο αστικών μορφών οργάνωσης και πάλης - ΜΚΟ αντί συνδικάτων, δικαστικές διεκδικήσεις, οργάνωση μέσω social media.

 

Ένα κινεζικό εργατικό κίνημα που θα έχει ως ορίζοντά του κάποιες εργατικές κατακτήσεις εντός του συστήματος και ως όραμά του έναν καπιταλισμό που θα εξασφαλίζει έστω κάποια στοιχειώδη εργατικά δικαιώματα και μία ανεκτή επιβίωση των εργατών, δεν είναι απλώς ακίνδυνο για το σύστημα αλλά και ευπρόσδεκτο από τη Δύση, ιδίως από τις ΗΠΑ, που βλέπει με ανησυχία την ανερχόμενη οικονομική ισχύ της κινεζικής αστικής τάξης.

 

Δεν είναι όμως και τόσο ευπρόσδεκτο από την κινεζική αστική τάξη, που καταλαβαίνει ότι με την αύξηση των αποδοχών των εργατών στο ύψος της αξίας της εργατικής τους δύναμης και την κατοχύρωση εργατικών δικαιωμάτων θα χαθεί το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα έναντι της Δύσης. Ας σημειωθεί εδώ ότι η κινεζική εργατική τάξη διαθέτει πλέον υψηλή εξειδίκευση και παραγωγική δυνατότητα, που κάνει δύσκολη την απαξίωσή της από το κεφάλαιο, τουλάχιστον όσο η οικονομία αναπτύσσεται με υψηλούς ρθμούς.

 

Αυτές οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιφάσεις, καθώς και οι εντεινόμενες ενδοαστικές αντιφάσεις στο εσωτερικό της Κίνας, είναι προϋποθέσεις που αυξάνουν τις δυνατότητες ανάπτυξης του εργατικού κινήματος. Η έλλειψη όμως επαναστατικού κομμουνιστικού κόμματος και εργατικών οργανώσεων δρα προς την αντίρροπη κατεύθυνση. Η ταξική πάλη όμως είναι πάντα παιχνίδι με τη φωτιά. Ακόμη και η πιο ακίνδυνη και αστική μορφή της, πάντα έχει μία πλευρά ανεξέλεγκτη που αντικειμενικά γεννάει ριζοσπαστικοποίηση. Η κινεζική εργατική τάξη παράγει προϊόντα που ανήκουν στην πρωτοπορία της παγκόσμιας βιομηχανικής παραγωγής. Μπορεί να έχει αντίστοιχα πρωτοπόρα συμβολή στην εμφάνιση ενός νέου πρωτοπόρου επαναστατικού εργατικού κινήματος.

 

 



Νικήτας Γεράνης

Με πληροφορίες από τη WSJ

 

Εικ.: Κινέζοι εργάτες έξω από το εργοστάσιο της Foxconn στη Shenzhen, Longhua. Ivan Franceschini and Tommaso Facchin, Dreamwork China [πηγή]

 

Πέμπτη, 03 Ιουλίου 2014 10:30

Η ΕΡΤ της απέναντι όχθης

Εξακολουθούμε να είμαστε οργισμένοι για το μαύρο στην ενημέρωση και στον πολιτισμό. Το φάντασμα μιας διαφορετικής ΕΡΤ πλανιέται και εξακολουθεί να απειλεί. Του Νίκου Σάμαρη.

Σελίδα 72 από 74

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

Kommon

Θέλουμε να μιλήσουμε για τον κομμουνισμό της εποχής μας, την αναγκαία αλλά όχι δεδομένη προοπτική. Θέλουμε να μιλήσουμε ταυτόχρονα για την καθημερινή επιβίωση και τον αγώνα γι’ αυτήν.

ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Εγγραφείτε στην λίστα επικοινωνίας μας για να είστε πάντα ενημερωμένοι.